Pierwsza pomoc
Czasami wydawać by się mogło, że kotom rzeczywiście przypadło w udziale po dziewięć żywotów. Ich ciała są tak giętkie i wytrzymałe, że nawet upadek z wysokości czy potrącenie przez samochód nie zawsze prowadzi do powstania poważnych urazów czy złamań. Nie ze wszystkich jednak opresji wychodzą cało. Znajomość podstawowych technik udzielania pierwszej pomocy jest niezwykle ważna, niejednokrotnie może bowiem uratować
Zapaść i wypadek
Ranny lub nieprzytomny kot wymaga natychmiastowej pomocy - zatamowania krwawienia, leczenia wstrząsu, udrożnienia dróg oddechowych czy sztucznego oddychania - mogącej uratować mu życie. Dlatego też powinieneś się zapoznać z podstawowymi technikami niesienia pomocy. W razie wypadku poproś kogoś o zawiadomienie weterynarza, sam zaś przystąp do zabiegów reanimacyjnych.
CZEGO NIE: WOLNO Cl ROBIĆ:
Nie przenoś zwierzęcia, chyba że miejsce wypadku stwarza dalsze zagrożenia (na przykład środek jezdni).
Nic podnoś głowy zwierzęcia; krew czy wymiociny mogą spłynąć do gardła i zatamować przepływ powietrza.
Nie podawaj doustnie żadnych płynów ani substancji stałych.
CO ROBIĆ
1. Przenieść w bezpieczne miejsce. Jeśli musisz przenieść zwierzę w inne miejsce, połóż je na kawałku materiału i nieś jakby w hamaku. Czasem trzeba kota uprzednio unieruchomić. Połóż go w cichym i ciepłym miejscu, przykryj ' kocem. Połóż obok termofor z gorącą wodą. Upewnij się, że kot się nie poparzy (najlepiej owinąć termofor materiałem).
2 Zbadać tętno. Najłatwiej jest wymacać tętno na wewnętrznej stronie uda, w miejscu gdzie kończyna łączy się z tułowiem .
3 Zbadać oddech. Jeśli oddech jest przerywany lub niewyczuwalny:
poluzuj obrożę
otwórz pyszczek kota
wyciągnij język
usuń ewentualne ciała obce
otrzyj ślinę, wymiociny, krew
4. Sprawdzić, czy bije serce. Jeśli zachodzi konieczność, zrób masaż seica - energicznie, lecz ostrożnie (by nic połamać żeber) rozmasuj oburącz okolicę serca. Zastosuj sztuczne oddychanie (patrz obok).
5. Zatamować krwawienie. Każdy większy krwotok powinien być opanowany .
6. Sprawdzić czy nie ma złamań. Zastosuj doraźne środki.
7. Złagodzić skutki wstrząsu. Zapewnij kotu ciepło, otulając go kocem.
8. Skontaktować się z weterynarzem. Postaraj się o jak najszybszą diagnozę lekarską.
Prawdopodobne przyczyny zapaści
Atak padaczkowy
Choroba serca
Cukrzyca
Udar słoneczny
Uraz powypadkowy.
PODSTAWOWY ZESTAW DO PIERWSZEJ POMOCY
Skompletuj w oddzielnej apteczce:
1. bezpieczny środek dezynfekujący,
2. mleczko magnezjowe,
3. środek do przemywania oczu,
4. płynną parafinę,
5. maść antyseptyezną,
6. płyn antyseptyczny,
7. nożyczki z zaokrąglonymi końcami ostrzy,
8. pęsclę.
9. tępo zakończony termometr,
1O. bandaż (5 cm i 10 cm),
11. przylepiec (5 cm),
12. watę,
13. pałeczki z wacikami,
14. gazę wyjałowioną,
15. plastykowe woreczki do opatrywania kończyn.
SZTUCZNE ODDYCHANIE
Jeżeli kot jest przytomny i nie zachodzi podejrzenie urazu tylnych kończyn czy kręgosłupa, najlepiej rozpocząć zabieg od chwycenia kota za tylne łapy i kilkakrotnego wymachu ramienia (patrz str. 280). Tak usuniesz z dróg oddechowych wszelki śluz i inne płyny. Jeśli ten sposób okaże się zawodny, przystąp do sztucznego oddychania metodą zewnętrzną. Jeśli kot jest nieprzytomny lub jeśli podejrzewasz uraz klatki piersiowej, zastosuj metodę usta-usta. W obu przypadkach kot powinien leżeć w pozycji horyzontalnej.
KONWULSJE
Większość napadów drgawkowych, w tym także typu padaczkowego, poprzedza nietypowe, dziwaczne zachowanie:
mlaskanie
ruchy żuchwy
pojawienie się piany na pyszczku
nagłe, niekontrolowane ruchy kończyn
nietrzymanie moczu
zapaść.
Następnie zwierzę traci przytomność.
CO ROBIĆ:
1. Natychmiast wezwij weterynarza.
2. Upewnij się, czy kot leży w bezpiecznym miejscu.
3. Nie przenoś kota w inne miejsce, staraj się jednak zapewnić mu maksymalną wygodę (zdejmij mu obrożę, otul go kocem). Następnie staraj się zwierzęcia nie dotykać, póki atak nie przejdzie.
4. Ogranicz bodźce zewnętrzne (zgaś główne światło, zasuń zasłony, wyłącz telewizor i radio).
5. Atak nie trwa zwykle dłużej niż 5 minut. Kiedy się skończy, wytrzyj pianę z pyszczka i sprzątnij odchody.
6. Zamknij kota w ciepłym i spokojnym miejscu aż do przybycia lekarza.
Ciało obce w jamie ustnej lub w gardle
Unieruchomiwszy kota, otwórz mu pyszczek i przytrzymaj odwiedzioną żuchwę za pomocą ołówka. Zlokalizuj ciało obce (posługując się w razie potrzeby latarką) i usuń je przy pomocy palców lub cążków. Spróbuj metody wymachiwania, przedstawionej obok. Wezwij weterynarza.
Ciało obce w oku
Nie pozwalaj zwierzęciu na pocieranie oka łapą. Unieruchomiwszy kota, obejrzyj dokładnie oko, rozsuwając powieki. Jeśli ciało obce wbiło się w oko, nie próbuj go wyjmować i natychmiast udaj się do weterynarza. Jeśli ciało obce nie daje się wypłukać, wpuść do oka 2-3 krople oliwy z oliwek. Skontaktuj się z weterynarzem.
Ciało obce w nozdrzach
Nie próbuj usuwać ciała obcego. Przyłóż zimny kompres, by złagodzić podrażnienie i zahamować krwawienie. Skontaktuj się z weterynarzem.
Ratowanie utopionego kota
Podnieś zwierzę za tylne łapy i wymachuj nim w kołko, by siłą odśrodkowa wypchnęła wodę blokując drogi oddechowe.
Zatrucia
Koty narażone są na działanie wielu trucizn, które dostają się do ich przewodu pokarmowego w dwojaki sposób: po pierwsze, kiedy ich futro zostanie zanieczyszczone jakimś związkiem chemicznym i usiłują go zlizać, po drugie, kiedy prowadząc łowiecki tryb życia spożyją niechcący trutkę przeznaczoną dla gryzoni. Nie próbuj na własną rękę określać rodzaju spożytej toksyny - wiele z nich daje podobne objawy zatrucia.
CO ROBIĆ:
1. Skontaktować się z weterynarzem. Natychmiast umów się na badanie.
2. Natychmiast wykąpać zwierzę. Użyj do tego celu szamponu lub nawet zwykłego mydła, następnie spłucz dokładnie wodą i wysusz.
3. Udać się do lecznicy. Jeśli sądzisz, że znasz przyczynę zatrucia, przynieś ze sobą próbkę podejrzanej substancji.
Leczenie
Jeśli znasz przyczynę zatrucia (patrz poniżej) lub jeśli tak zdecydował lekarz, podaj kotu emetyk (aby wywołać wymioty), lek łagodzący podrażnienia (aby osłonić błony żołądka i jelit) lub środek przeczyszczający. Emetyki. Dobre środki wymiotne to:
tabletka węglanu wapnia
stężony roztwór soli w wodzie
musztarda z wodą.
Substancje łagodzące podrażnienia.
Najodpowiedniejsze z nich to:
mleko
surowe białko jaja
mleczko magnezjowe
oliwa z oliwek.
Środki przeczyszczające.
Stosuje się:
płynną parafinę
siarczan magnezu.
NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANE TRUCIZNY
| Typ | Źródło | Objawy | Pierwsza pomoc |
| Arszenik | Preparaty sadownicze
Trutka na gryzonie
| Wymioty
Biegunka
Paraliż
| Kąpiel
Emetyk
Środek łagodzący podrażnienia
|
| Ołów | Farby
| Paraliż
Objawy neurologiczne
| Czekaj na weterynarza
|
| Fosfor,tal | Trutka na gryzonie
| Wymioty
Biegunka
| Emetyk
|
| Fenole, krezole, substancje smołopochodne, terpentyna | Smoła
Środki konserwujące drewno
| Oparzenia pyszczka
Wymioty
Konwulsje
Śpiączka
| Kąpiel
Środki łagodzące, w szczegulności mleko
|
| Aspiryna | - | Wymioty
Uszkodzenie wątroby
| Emetyk
Środek łagodzący
|
| DDT, Gamma BHC | Pestycydy
| Pobudzenie
Ślinotok
Konwulsje
| Kąpiel
Czekaj na weterynarza
|
| Warfaryna | Trutka na gryzonie
| Sztywność
Biegunka
Krwotoki
| Czekaj na weterynarza
|
Rany i oparzenia
Najczęstszymi urazami są rany kąsane bądź drapane, zadawane przez inne osobniki. Jeśli dostrzeżesz na futerku ślady krwi, przeczesz je palcami i zlokalizuj rankę.
CO ROBIĆ:
1. Oczyścić okolice rany. Jeśli trzeba, powycinaj sierść.
2. Zatamować krwawienie. Zabandażuj ranę (patrz niżej).
3. Złagodzić skutki wstrząsu. Okryj kota kocem lub połóż obok termofor z gorącą wodą.
4. Skontaktować się z weterynarzem. Konieczne jest natychmiastowe badanie lekarskie.
OPATRYWANIE OPARZEŃ
Oparzenia powstają najczęściej w wyniku wylania na zwierzę gorącego płynu. Zdarzają się też oparzenia spowodowane działaniem środków chemicznych, porażenia prądem i odmrożenia. Przyłóż na poparzone miejsce zimny kompres lub lód. Jeśli uraz powstał wskutek działania żrącego środka, zmyj go nie skąpiąc wody. Następnie posmaruj ranę tłustą maścią lub wazeliną. Wezwij weterynarza. U białych kotów często dochodzi do poparzenia uszu, wywołanego przez światło słoneczne. Poproś weterynarza o maść kojącą i nie wypuszczaj kota na dwór w słoneczny dzień.
BANDAŻOWANIE
Użyj sterylnego bandaża. Pilnuj, by przy każdym kolejnym okrążeniu zakrywał on w dwóch trzecich poprzedni kawałek. Staraj się równomiernie go naciągać. Bandażowanie kończyny rozpoczynaj od góry i posuwaj się w kierunku stopy (zapobiegniesz niedokrwieniu dolnych partii łapy, spowodowanemu uciskiem).
1. Przykryj ranę kawałkiem higroskopijnej gazy (o grubości co najmniej 1 cm).
2. Owiń opatrunek bandażem ochronnym i zapnij agrafką.
TAMOWANIE KRWAWIENIA
| Rodzaj | Działanie | Stopień zagrożenia |
| Ranka mało krwawiąca lub nie krwawiąca | Przemyj roztworem środka antyseptycznego, przyłóż kompres z lodu, zabandażuj. | *Da się wyleczyć sposobami domowymi. |
| Rana krwawiąca | Zatamuj krwawienie, przemyj roztworem środka antyseptycznego, załóż opatrunek uciskowy. | ***Nie zwlekaj - natychmiast skontaktuj się z weterynarzem. |
| Rana głęboka lub rozległa (powyżej 2 cm) | Oczyść ranę, przesyp ją proszkiem antyseptycznym, wytnij sierść, załóż opatrunek uciskowy | *** Nie zwlekaj - natychmiast skontaktuj się z weterynarzem. |
| Rana z ubytkiem skóry | Przykryj wilgotnym bawełnianym kompresem. | ***Nie zwlekaj - natychmiast skontaktuj się z weterynarzem. |
| Rana zainfekowana lub rana kąsana | Wytnij sierść; przemyj ciepłą wodą utlenioną lub roztworem siarczanu magnezowego. Zostaw bez opatrunku. | ***Nie zwlekaj - natychmiast skontaktuj się z weterynarzem. |
Bandażowanie oka
Połóż na oku opatrunek gazowy, owiń go bandażem (4-5 razy wokół kociej głowy) i umocuj plastrem.
Bandażowanie tułowia
Umocuj opatrunek gazowy prostokątnym kawałkiem lnianego materiału. Zrób nacięcia i pozawiązuj paski na grzbiecie kota.
Bandażowanie stopy lub kończyny
Włóż między palce kawałeczki waty, umocuj opatrunek gazowy plastrem, owijając go wokół i wzdłuż łapy.
Unieruchamianie kończyny
Obłóż łapę opatrunkiem z gazy, po czym po jej obu stronach umieść drewienka o szerokości 1,5 cm i przymocuj je bandażem.
|
